Peesblessure
Je hebt al een tijdje last van je achillespees, kniepees of een andere pees. Je neemt rust, de klachten worden minder en je begint voorzichtig weer met sporten. Maar zodra je de trainingsbelasting opvoert, komen de klachten terug. Herkenbaar? Terugkerende peesklachten komen regelmatig voor bij zowel recreatieve als fanatieke sporters.
Maar waarom is het zo lastig om van een peesblessure af te komen?
Rust alleen is vaak niet voldoende. Een veelvoorkomende reactie bij peesklachten is om tijdelijk te stoppen met sporten. Dat kan in eerste instantie verstandig zijn om de pijn te verminderen. Toch is volledige rust meestal niet de oplossing op lange termijn. Pezen hebben namelijk belasting nodig om sterk en belastbaar te blijven. Wanneer je een pees langere tijd onvoldoende belast, kan de belastbaarheid juist afnemen. Zodra je vervolgens weer begint met sporten, kan de belasting al snel groter zijn dan de pees aankan. De klachten keren dan terug. De uitdaging is daarom om de juiste balans te vinden tussen belasting en herstel.
De belastbaarheid van je pees.
Een pees verbindt een spier met een bot en draagt de krachten van de spier over op het skelet. Tijdens het sporten krijgt een pees te maken met aanzienlijke krachten, bijvoorbeeld bij hardlopen, springen en afzetten. Wanneer de belasting structureel groter is dan de belastbaarheid van de pees, kunnen klachten ontstaan. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren door:
- Een te snelle opbouw van trainingsomvang of intensiteit.
- Een plotselinge verandering in trainingsvorm of ondergrond.
- Onvoldoende herstel tussen trainingen.
Ook factoren zoals leeftijd, spierkracht en algemene gezondheid kunnen een rol spelen.
Hoe herstel je van een peesblessure?
Bij de behandeling van peesklachten staat een geleidelijke en gecontroleerde opbouw van belasting centraal. Krachttraining speelt hierbij een belangrijke rol. Door de pees stapsgewijs te belasten, kan de belastbaarheid op termijn verbeteren. Vaak wordt begonnen met isometrische oefeningen. Hierbij span je de spier aan zonder dat er beweging plaatsvindt in het gewricht. Vanuit deze fase kan de belasting geleidelijk worden uitgebreid naar bijvoorbeeld excentrische oefeningen en/of Heavy Slow Resistance (HSR). Advies en begeleiding van een sportarts of fysiotherapeut zijn hierbij wenselijk.
De pijnreactie van de pees kan een belangrijke graadmeter zijn. Kijk hierbij niet alleen naar de pijn tijdens het sporten, maar ook naar de reactie van de pees in de 24 uur na een training. Worden de klachten de volgende ochtend duidelijk erger? Dan kan dat een signaal zijn dat de belasting te hoog is geweest. Een veelgebruikte richtlijn is de NRS-pijnschaal (Numeric Rating Scale) van 0 tot 10. Hierbij staat 0 voor geen pijn en 10 voor de ergst denkbare pijn. Als praktische richtlijn hanteren we dat de pijn tijdens het sporten en 24 uur daarna niet hoger is dan een 3 op deze schaal. Blijven de klachten binnen deze grenzen, dan is de pijnreactie doorgaans acceptabel. Dit betekent overigens niet automatisch dat de belasting optimaal is: ook het verloop van de klachten blijven belangrijk.
Daarnaast is het goed om te beseffen dat het aanpassen van het peesweefsel en het vergroten van de belastbaarheid relatief langzaam gaan. Het is daarom verstandig om de trainingsbelasting geleidelijk te verhogen. Verhoog dus niet iedere training de belasting met 10%. Een praktische richtlijn kan zijn om eerst gedurende ongeveer twee weken dezelfde belasting aan te houden en deze daarna, afhankelijk van de klachten reactie, met circa 10% te verhogen. Dit is nadrukkelijk een algemene richtlijn. De juiste opbouw verschilt per persoon en is afhankelijk van de ernst van de klachten, de huidige belastbaarheid en het uiteindelijke sportdoel.
Wat kan de sportarts betekenen?
Wanneer peesklachten blijven terugkomen of onvoldoende verbeteren, kan een blessureconsult zinvol zijn. De sportarts kijkt niet alleen naar de plek waar je pijn ervaart, maar probeert ook de oorzaak van de klachten en de factoren die eraan bijdragen in kaart te brengen. Afhankelijk van de klachten kan aanvullend onderzoek, zoals echografie, worden ingezet om de pees te beoordelen. Vervolgens kan samen met de sportarts een behandelplan worden opgesteld. Het doel is niet alleen om de pijn te verminderen, maar vooral om de belastbaarheid van de pees weer op te bouwen, zodat je uiteindelijk verantwoord kunt terugkeren naar je favoriete sport. Blijf dus niet onnodig lang doorlopen met terugkerende peesklachten. De juiste balans tussen belasting en herstel is vaak de sleutel tot duurzaam herstel.